06 July 2022

Adina Popescu në rezidencën letrare POETEKA Tirana in Between.

Shkrimtarja  dhe regjisorja Adina Popescu është fituesja e dytë e bursës për qëndrim në Rezidencën e Shkrimtarëve "Tirana in Between", mbështetur nga TRADUKI dhe realizuar nga POETEKA. Ajo do të qëndrojë në kryeqytetin shqiptar gjatë muajit qershor 2022.

E lindur në Bukuresht të Rumanisë, në vitin 1978, Adina Popescu u diplomua për regji filmi. Ajo e filloi punën si gazetare kulturore që në moshën 18 vjeçare, duke shkruar për revistën "Dilema Veche", që është një nga botimet më të rëndësishme të Rumanisë përsa i përket analizimit të jetës sociale, politike dhe kulturore.

Libri i parë i botuar prej Adina Popescu-t ishte libri për fëmijë, me titull "Vetëm një fluturim mbi botë", duke e dëshmuar që herët interesin e saj për këtë zhanër të letërsisë. Ky botim u pasua nga libra të tjerë, kryesisht me tregime të shkurtra komike. Në vitin 2015 Popescu botoi "Tregime nga Calea Moşilor", një libër i shkruar fillimisht për të rritur, por që grishte edhe fëmijët për të gjetur një makinë kohe e për të kryer një udhëtim përgjatë viteve 1980, në regjimin komunist.

Libri "Historia sekrete e vendit të vampirëve", shkruar nga Adina Popescu është një trilogji e zhanrit të letërsisë fantastike, që fitoi "Trofeun Arthur" në konkursin letrar kombëtar rumun. Libri i parë i kësaj trilogjie, kishte sukses të madh dhe u shit në një tirazh me mbi 15.000 kopje. Libri i dytë i trilogjisë u botua ë vitin 2019, ndërkohë që i treti është ende në proces .

Shkrimi i kësaj trilogjie kërkoi prej autores rreth 10 vjet punë por, ndërkohë, Adina Popescu botoi edhe disa libra të tjerë, mes të cilëve vëllimet "Pritja" - tregime të shkurtra për të rritur (Herg Benet, 2018) dhe "Pse rumunët nuk janë si gjermanët?" (Curtea Veche, 2019) – një libër ky i shkruar në bashkëpunim me shkrimtarin gjerman Jan Cornelius (i përkthyer dhe botuar edhe në gjermanisht, Weisar Verlag, 2021.)

Libri më i fundit i Adina Popescu-t "Festa po vjen me tren nga Franca" (Editorial Art, 2022) është një radiografi e detajuar e pushimeve socialiste në vitet 1980 në Rumani. Ky është një "libër familiar", që mund të lexohet nga fëmijët së bashku me prindërit e tyre, që fëmijërinë e kaluan në regjimin komunist.

Adina Popescu është gjithashtu autore e "Manuali i Rryshfetit" − raporte hetimore mbi korrupsionin e vogël, pjesë e lëvizjes "Mos jep ryshfet!" fushatë kjo e financuar nga Programi PHARE-Shoqëria Civile. Aktualisht ajo është redaktore e lartë në "Dilema Veche", për të cilën shkruan editoriale javore dhe bën filma dokumentarë. Artikujt e shkruar nga Popescu janë vlerësuar me çmime të rëndësishme, një prej të cilëve është Çmimi i OKB-së për mass-mediat.

Rezidenca letrare për shkrimtarë e përkthyes "Tirana in Between", funksionon që nga viti 2013. Falë bashkëpunimeve me Tradukin dhe Creative Europe të BE-së, si programet Reading Balkans, Translation in Motion, si dhe me Ambasadën e Gjermanisë, Goethe Zentrum, Ambasadën e Austrisë dhe Ministrinë e Kulturës së Shqipërisë, për më shumë se një dekadë,  duke mirëpritur 49 shkrimtarë dhe përkthyes letrarë nga Ballkani Perëndimor dhe vendet e BE-së kanë vizituar kryeqytetin shqiptar si miq në rezidencën letrare "Tirana in Between", organizuar nga POETEKA ndër vite.

 

#traduki

#writersINresidence

#poeteka

www.traduki.eu

www.facebook.com/traduki.eu

 

 

01 July 2022

11 Ese Akustike të Arian Lekës në gjuhën boshnjake

Botohet në gjuhën boshnjake libri "Njëmbëdhjetë ese akustike" : Reflektime mbi muzgun e europianizmit. Me botimin e ri nga "Artisticum", me qendër në Suedi e Bosnjë&Hercegovinë, libri i shkrimtarit Arian Leka, botuar për herë të parë në gjuhën angleze në vitin 2016, sjell sërish disa nga pikat nevralgjike të historisë shqiptare dhe shoqërisë moderne. Në vijim disa pagagrafë nga artikulli i porsabotuar në OSLOBOĐENJE.

IVANA GOLJANIN: Në njëmbëdhjetë esetë e tij, njëmbëdhjetë rreshta nga jeta e shoqërisë shqiptare dhe europiane, Arian Leka përmbledh dhe konfirmon përfundimin e arritur edhe nga Žarko Paić, në tekstin e tij "Stinë në ferr: Refugjatët, Terrori, Europa", lidhur me krizën e përhershme të veprimit etik dhe politik të humanitarizmit, pasi tashmë jemi përballur me trashëgiminë e asaj që vetë e krijuam: "globalizimi i indiferencës" (term i marrë nga Zygmunt Bauman).

Esetë e botuara në librin "Njëmbëdhjetë ese akustike" janë fokusuar në tematizimin e historisë (socialiste) të Shqipërisë, prangat e së tashmes europiane, të shprehura përmes potencialit simbolik dhe real të detit.

Në esetë e Arian Lekës, deti shihet shpesh si një vend qytetërimi e strehimi, por edhe totalitarizmi. Ai përcaktohet nga paqëndrueshmëria, nga njëra anë, por Leka shkruan gjithashtu për "mbytjet shqiptare", për largimin e njerëzve nga vendi, për ikjet e tyre drejt një vend tjetër, ku "ujërat janë të qeta, më të pastra e më transparente", por nga ana tjetër për detin shkruhet edhe si një shembull i rëndësishëm i identitetit dhe kulturës së një vendi si Shqipëria.

Prandaj, libri i shkruar nga Arian Leka mund të shihet edhe sot si jashtëzakonisht aktual - si udhëzime për gjykimin përfundimtar që një ditë do të na duhet të shqiptojmë mbi realitetin e vrenjtur të Europës.

https://www.oslobodjenje.ba/magazin/kultura/knjizevnost/knjiga-jedanaest-akusticnih-eseja-ariana-leke-refleksije-o-sumraku-evropejstva-771747?fbclid=IwAR2C_o31g7JIZQZPBwKyZeOSTC8YbZOhyR3GLW8ejDZduOKHzMqjFShafKM

________

ĐORĐE KRAJIŠNIK: Letërsia e Arian Lekës na tregon se në Shqipëri ekziston një shkrimtar që është zëri të gjithëve ne, zëri i gjithë atyre që në tmerret e botës së sotme mëtojnë të gjejnë përgjigje për çështjet thelbësore të ekzistencës sonë. I gjithë mikrobotëve që, në epokën e kompjuterizimit asfiksues dhe cunamit globalizues, mbijetojnë në kërkim të vendit të vet nën diell, në kërkim të të drejtës së vet për të mbijetuar dhe fisnikëruar planetin.

Mund të themi më tepër akoma që ai është një autor përçues, që me letërsinë e vet sjell atë pikë kyçe të persistencës universale kozmike, që gjithsesi është strehë për njeriun, pavarësisht pikës gjeografike të globit ku gjendet ai. Thelbësore është kjo:  Leka, në letërsinë e tij, gjurmon ekzistencën autentike njerëzore, që nuk është shndërrruar në robot të epokës së materializmi neoliberal, por mbetet një lëvizje çliruese e pandalshme energjie, që ekziston si një proces i papërfunduar në kohë (...)

https://www.bokus.com/bok/9789198686074/jedanaest-akusticnih-eseja/?fbclid=IwAR2m4Q-iNOxboawlvFMhcEN3bjy-FgR9bcUnqqIhBNPCtQ4SLBmtGXMN36s

 

http://gazetashqiptare.al/2019/04/07/hapesire-plasaritje-te-imta/

 

29 June 2022

A Farewell Reading - Petar Dentchev

Bashkëbisedimit mbi teatrin e letërsinë!


Të premten, më 1 korrik 2022, në orën 19, te Hemingway Tirana, POETEKA ju fton të përshëndetemi përmes leximeve, me studiuesin, regjisorin, dramaturgun e shkrimtarin Petar Dentchev. 


Në mbëmjen e fundit të qëndrimit të tij në Rezidencën letrare "POETEKA Tirana in Between", mbështetur nga TRADUKI dhe realizuar nga POETEKA, Peter Dentchev do të dialogojë me studiuesen, përkthyesen dhe regjisoren Anxhela Çikopano. Në takim do të shkëmbehen mendime mbi çështje të teatrit, dramaturgjisë e letërsisë në realitetet bashkohore ballkanike dhe më gjerë. 


Arian Leka do të paraqesë për të pranishmit disa nga tiparet e krijimtarisë letrare të shkrimtarit Petar Dentchev, ndërkohë që aktori i teatrit "Metropol", Kastriot Ramollari, do të lexojë pjesë të zgjedhura nga krijimtaria e shkrimtarit Petar Dentchev.


Petar Dentchev është prozator, poet, regjisor teatri, studiues dhe publicist nga Bullgaria. U diplomua për regji skenike në vitin 2010, pranë Akademinë Kombëtare të Arteve të Teatrit dhe Filmit në Sofje dhe më pas përfundoi edhe  Programin Master për Artet Teatrore (2017). Në vitin 2021 Petar Denchev mbrojti tezën doktorale me titullin "Hapësira në shfaqjen teatrale" (Akademia e Shkencave të Bullgarisë - Instituti i Studimeve të Artit). 


Ju ftojmë të merrni pjesë!

01 June 2022

Petar Denchev në "Tirana in Between", mbështetur nga TRADUKI

Fituesi i parë i bursës për qëndrim një mujor në Rezidencën e Shkrimtarëve "Tirana in Between", mbështetur nga TRADUKI dhe realizuar nga POETEKA, është shkrimtari Petar Denchev. Ai do të qëndrojë në kryeqytetin shqiptar gjatë muajit qershor 2022.  
Ai është prozator, poet, regjisor teatri, studiues dhe publicist nga Bullgaria. U diplomua për regji skenike në vitin 2010,  pranë Akademinë Kombëtare të Arteve të Teatrit dhe Filmit në Sofje dhe më pas përfundoi edhe  Programin Master për Artet Teatrore (2017). Në vitin 2021 Petar Denchev mbrojti tezën doktorale me titullin "Hapësira në shfaqjen teatrale" (Akademia e Shkencave të Bullgarisë - Instituti i Studimeve të Artit). 

Gjatë vitete 2007-2021 Petar Denchev ka shkruar katër romane, "Siç një burrë puth gruan që do" (2007), "Dielli i heshtur" (2012), "Zoti i vogël i tërmetit" (2019) dhe "Kthimi" (2021) , për të cilin është vlerësuar me çmime letrare. 
Ai është gjithashtu autor i përmbledhjes me tregime "Tregime në të shkuarën " (2011). Vepra letrare e Petar Denchev është përkthyer në anglisht, gjermanisht, maqedonisht, sllovenisht, serbisht dhe farsi. Ai është fitues i disa çmimeve kombëtare për letërsinë, përfshi edhe  një dorëshkrim romani, për prozë të shkurtër dhe disa çmime për poezie.
 Si regjisor  ai ka vënë në skenë shfaqje në pjesën më të madhe të teatrove kryesore bullgare, duke përfshirë vepra të Anouilh, Dreyer dhe Euripidi, Edward Albee, Marc Crehuet, Sarah Ruhl, Maja Pelević, Alejandro Jodorowski.
Gjatë periudhës 2017-2018 ka qenë dramaturg në teatrin shtetëror në Varna dhe, që nga viti 2020 është regjisor i Teatrit Dramatik Shtetëror "Stefan Kirov", Sliven. 
Petar Denchev është gjithashtu lektor i ftuar për regjinë teatrore në Akademinë Kombëtare të Arteve të Bukura në Sofje.

Rezidenca letrare për shkrimtarë e përkthyes "Tirana in Between", funksionon që nga viti 2013. Falë bashkëpunimeve me Tradukin dhe Creative Europe të BE-së, si programet Reading Balkans, Translation in Motion, si dhe me Ambasadën e Gjermanisë, Goethe Zentrum, Ambasadën e Austrisë dhe Ministrinë e Kulturës së Shqipërisë, për më shumë se një dekadë,  duke mirëpritur 48 shkrimtarë dhe përkthyes letrarë nga Ballkani Perëndimor dhe vendet e BE-së kanë vizituar kryeqytetin shqiptar si miq në rezidencën letrare "Tirana in Between", organizuar nga POETEKA ndër vite.

Çmimi ndërkombëtar “Opera Omnia – autorë të huaj - Tudor Arghezi” për shkrimtarin shqiptar Arian Leka

Çmimi "Opera Omnia – për autorë të huaj" për shkrimtarin Arian Leka | 

Shkrimtari shqiptar Arian Leka vlerësohet me çmimin e lartë letrar "Tudor Arghezi" për vitin 2022, dhënë në Festivalin Ndërkombëtar të Letërsisë në Rumani. Veprimraria e rëndësishme letrare u zhvillua në qytetin rumun Târgu Jiu  mes datave 19 dhe 22 maj 2022, si pjesë e edicioni 42 të Festivalit.  Përveç vlerave letrare të lidhura me poezinë, ky qytet është mjaft i njohur, pasi "strehon" Ansamblin Monumental  "Tryeza e Heshtjes", "Porta e Puthjes" dhe "Kolona e Pafundme", krijuar nga patriarku i modernizmit në skulpturë Constantin Brâncuși.

Këtë vit fitues i Çmimit "Opera Omnia – Autorë të Huaj"  ishte shkrimtari shqiptar Arian Leka, të cilit iu vlerësua vepra poetike dhe ajo eseistike, botuar tashmë me sukses në disa gjuhë të huaja e veçmas në rumanisht (me vëllimin "Anija e Gjumit" / "Nava Somnului" dhe "Biblioteka lundruese" /  "Biblioteca plutitoare" – antologji autori).

Në vlerësimin e saj për çmimin ndërkombëtar "Tudor Arghezi" juria, Juria, e kryesuar nga Horia Gârbea (poet, dramaturg dhe përkthyes i mirënjohur i veprës së Shakepeare) çmoi lart risitë stilistike e tematike, si dhe thellësinë befasuese të poetikës së Arian Lekës, jo vetëm si përfaqësues i letrave shqipe, por edhe i atyre europiane.  Përveç librave të Arian Lekës, botuar më herët në gjuhën rumune,  juria vlerësoi shumë edhe publikimet e shpeshta të shkrimtarit shqiptar gjatë viteve 2020-2021 në revistat më të rëndësishme rumune, si NEUMA (Pionieri, gabeli, si traficanti de femei), ROMÂNIA LITERARĂ (Mai presus de cuvinte), CONVORBIRI LITERARE (Auschwitz maritimoDe unde a venit Lumina?; ) LUCEAFĂRUL DE DIMINEAŢĂ (Poetul în piaţă)  etj, në të cilat Arian Leka botoi ese nga libri "Në kërkim të këmishës së humbur" dhe poezi nga libri "Hartë memece për të mbyturit".

Festivali "Tudor Arghezi" organizohet nga Lidhjen e Shkrimtarëve të Rumanisë dhe në ceremoninë e çmimeve mori pjesë e Akad. Nicolae Manolescu, president i Lidhjes së Shkrimtarëve të Rumanisë. Festivali mban emrin e njërit prej klasikëve të letërsisë rumune, Tudor Arghezi (pseudonim letrae i Ion Nae Teodorescu-t, 21 maj 1880-14 korrik 1967). Poet, prozator, dramaturg dhe gazetar gjenial, Arghezi  vlerësohet si njëri ndër tre autorët rumunë që e e sprovuan rumanishten deri në skajet e saj shprehimore, duke i zbuluar mundësi e fuqi metaforike të panjohura më parë (bashkë me Eminescu-n dhe Nichita Stănescu-n). Autor i një vepre poetike me thekse moderniste e simboliste, i një proze tejet të pasur, i disa librash tashmë mitologjikë për fëmijë, i mjaft pamfletesh të shndërruar në pika referimi, por edhe zbulues e botues talentesh të reja, Arghezi ndikoi mbi mjaft autorë të shquar dhe në jetën letrare rumune për mbi gjysmë shekulli. Ishte akademik, kandidat për Çmimin Nobel, por edhe prani e fuqishme në hapësirën anekdotike të bohemës rumune.

Falë përkushtimit të organizuesve ndaj vlerave estetike e artistike, laureatët e Çmimit Arghezi gjatë këtyre 42 edicioneve janë emra të mëdhenj të letërsisë rumune, mes të cilëve edhe Ana Blandiana, Nichita Stănescu dhe të disa letërsive të tjera europiane.

Arian Leka është i pari autor shqiptar që fiton këtë çmim të rëndësishëm ndërkombëtar.

Në këtë edicion të Festivalit, poeti Arian Leka u paraqit me librin "Hartë memece për të mbyturit", libër ky i përkthyer në mjaft revista letrare në gjermanisht, frëngjisht, italisht, spanjisht si dhe në disa gjuhë të rajonit i vlerësuar veçanërisht për poemën  "Auschwitw detar", përuruar në tetor të vitit 2021 në Coruña në një nga skenat më të rëdësishme të përfaqësimit të poezisë në botë "Poetas Di(n)versos".

Çmimi

Çmimi "Tudor Arghezi" është çmimi i tretë ndërkombëtar për poetin Arian Leka, i cili më parë është vlerësuar me "Skepri poetik", dhënë nga Shoqata e Shkrimtarëve të Maqedonisë së Veriut (Shkup, 2019) dhe çmimin "Poet i kryeqytetit poetik të Rumanisë" (Çmim i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Rumanisë (Iasi, 2019). Ndërkohë, libri "Hartë memece për të mbyturit" do të botohet brenda vitit 2022 në greqisht (përkthyer nga Andrea Zarballa), serbisht (përkthyer nga Merima Kriezi) dhe e maqedonisht (përkthyer nga Ilir Ajdini).

Veç këtyre, Arian Leka kumtoi edhe mbi një studim të vitit 1944, me autor Mitrush Kutelin, kushtuar poetit kombëtar të Rumanisë, Mihai Eminescu dhe "fenomenit Eminescu" , të cilin Kuteli e vlerëson si "poet, shkrimtar e luftëtar në sheshin e ideologjive", krijues të gjuhës letrare rumune së cilës i fali kryevepra, duke shkaktuar "një tërmet të math, vazhduar prej një vepre krijonjëse edhe më të madhe…. Sikur të kish ngjarë një gjë e tillë në fushën e jetës shoqërore edhe politike, fushë në të cilën Eminescu hodhi shumë shkëndija nga gjeniu i vet, pa fjalë se gjendja e vëndit të vet do ish krejt e ndryshme nga e sotmja," thekson Kuteli. Në takim Arian Leka foli edhe mbi një botim të veçantë në revistën rumune "Convorbiri Literare" të vitit 1939 ku, veç studimit të Kutelit mbi Eminescu-n, poezi të poetit të madh janë publikuar edhe në versionin shqip.

Sipas traditës, fotot e fituesve të çmimit letrar ndërkombëtar "Tudor Arghezi – Opera Omnia" vendosen në një dhomë të veçantë të Muzeut të poetit më të shquar rumun të shekullit XX: një shtëpi e fshehur mes qetësisë së natyrës në Târgu Cărbuneșt, larg zhurmës dhe trafikut ë të rënduar, në sallat e të cilës ruhet skrivania, dorëshkrime, letërkëmbimi, një pjesë e bibliotekës, pikturat e skica grafika të realizuara nga Arghezi ndër vite si dhe sende të përdorimit vetjak, që i japin vlerë të jashtëzakonshme kësaj shtëpie muze.


https://ata.gov.al/2022/05/23/arian-leka-fitues-i-cmimit-per-autore-te-huaj-nga-festivali-nderkombetar-tudor-arghezi/

https://javanews.al/cmimi-opera-omnia-per-autore-te-huaj-per-shkrimtarin-arian-leka/?fbclid=IwAR13ljR4DiloN2SOhbzFEnW2tHalSaS_yMRp_ATYDiPXDM2NZy7MZ95wsb8

https://fjala.al/2022/05/28/cmimi-opera-omnia-per-autore-te-huaj-per-shkrimtarin-arian-leka/

20 May 2022

Balkan Translations Collider Academy - Përmbledhje e veprimtarive

E premte - 13 maj 2022 | Dita e Parë


Në Strugë të Maqedonisë së Veriut filloi punimet Akademia "Balkan Translations Collider", e cila ka në fokus Menaxhimin Letrar dhe Promovimin përmes Përkthimit. Kjo Akademi, çeli veprimtaritë e saj sipas një programi intensiv dhe mjaft profesional, pjesë e të cilit janë punëtori krijuese,  panele me  dialogë e diskutime, sesione interaktive me profesionistë të fushës së menaxhimit letrar, përkthimeve dhe politikëbërjes kulturore është edne në proces pune dhe do të vijojë deri në datën 18 maj 2022. 


Shkëmbimi kulturor përmes përkthimeve, në kuadër të sesionit të parë të kësaj Akademie, vështrohet si një fillim frutdhënës për të qartësuar më mirë njohuritë, shkëmbyer përvojat letrare mes vendeve të Ballkanit dhe për të bërë të dukshme kushtet, jo rrallë kaotike, në të cialt puneohet në politikat e përkthimit dhe menaxhimit në rajon.

 

Akademia synon t'i kanalizojë dhe rrjetëzojë këto të dhëna e prirje në një drejtim e mendësi të re krijuese, kur bëhet fjalë për praktikat  e menaxhimit letrar, angjentëve dhe agjencive letrare të fushës, që kanë në vëmendje autorin, të drejtat e autorit, përkthyesin dhe procesin përkthimor.


Akademia Balkan Translations Collider bëjet jashtëzakonisht e rëndësishme dhe, në thelb, tejet e domosdoshme për nevojat që kanë për letërsinë e "gjuhëve të vogla", duke i vënë ato në marrëdhënie me njëra tjetën dhe duke ofruar hapje ndaj vendeve të BE-së.


Akademia synon të krijojë e të vendosë gjithashtu kritere e praktika të reja pune e bashkëpunimi, në mënyrë që letërsia e rajonit të Ballkanit të bëhet më tërheqëse dhe e njohur në hapësira më të gjerë letrare. Pjesë e këtyre veprimtarive janë edhe shqyrtimet e hollësishme të të dhënave, analizave mbi kritere shkencore, përfundimeve dhe rekomandimeve që dolën falë studimit të fluksit të përkthimeve të autorëve të Ballkanit drejt gjuhëve të njëri-tjetrin dhe të vendeve të BE-së në harkun kohor 2015-2020, pjesë e së cilës është edhe Studimi "Letërsia shqiptare e përkthyer në gjuhët e BE-së dhe të Ballkanit Perëndimor, përgtitur nga ekspertët e fushës: Ardian Kyçyku, Arian Leka, Astrit Beqiraj dhe një rrjet e gjerë institucionesh e bashkëpunëtorësh të përkthimit letrar dhe studimit të letërsisë!  


Akademia Ndërkombëtare për Menaxhimin Letrar dhe Promovimin e Përkthimit është pjesë e projektit Balkan Translations Collider, bashkëfinancuar nga programi Creative Europe i Bashkimit Europian.


Në këto veprimtari Shqipëria përfaqësohet nga POETEKA, me cilësinë e partnerit, nga Instituti i Librit dhe i Promocionit (znj. Irena Toçi), nga Shoqata e Përkthyesve shqiptarë (z. Rexhep Hida) dhe Qendra Kombëtare e Librit dhe Leximit (z. Fari Lacka). Në vitin 2023 Akademia "Balkan Translations Collider" do i zhvillojë veprimtaritë e saj në Shqipëri.

                                             

- Përkthimi e bën të dallueshme në shkallë të gjerë një vepër letrare.

- Çdo përkthim zbulon thesaret jo vetëm të librave, por edhe të rajoneve dhe të vetë autorëve.

- Përkthimi letrar duhet të jetë gjithashtu pjesë e strategjisë kulturore të çdo vendi.


E shtunë - 14 maj 2022 | Dita e Dytë


Tematika e ditës së dytë të Akademisë (Translations Collider Academy), zhvilluar më 14 maj 2022, e cila u drejtua nga Diana Walters - eksperte dhe konsulente ndërkombëtare e trashëgimisë kulturore, ishte "Komunikimi Letrar Ndërkombëtar dhe Promovimi i Përkthimit".


Sesionin e hapi shkrimtari i njohur Vladislav Bajac - drejtues i shtëpisë botuese "Geopoetika" dhe një profesionist me përvojë të gjerë në fushën e botimeve dhe të përkthimit.

Në fjalën e tij, Bajac trajtoi çështje të faktorëve kryesorë dhe më domethënës, të cilët ndikojnë që autorët e "gjuhëve të vogla" të jenë të dukshëm në një kontekst më të gjerë kulturor.

Gjatë panelit të sesionit të dytë "Mapping the Field" u shtruan 3 pyetje të rëndësishme:

1. Cilat janë përfitimet e një promovimi më gjerë të letërsisë së përkthyer nga gjuhët "të vogla"?

2. Cilat janë pengesat për prodhimin dhe promovimin më të madh të letërsisë së përkthyer nga gjuhët e 'vogla'?

3. Cilët janë aktorët/agjentët kryesorë të ndryshimit që mund të forcojnë leltërsinë e shkruar në "gjuhëte vogl"'?

Dita dytë e punimeve të "Balkan Collider Academi" - Struga, 13-18 maj 2022, përfundoi me sesion "Open Mic", gjatë së cilit u bënë prezantime të shkurtra nga pjesëmarrësit - Catherine Fragou, Ana Marija Grbić, Stanislava Nikolić Aras, Thanos Gogos, Rexhep Hida, Jasmina Topić, Dányi, Dániel, Irena Toci, Todora Radeva, Ivan Sršen, Manol, Rexhep Hida, Marija Dejanoviq, Sasho Ogenovski të cilët ndanë njohuritë dhe përvojat e tyre me kolegët dhe të pranishmit.


Moment i rëndësishëm i ditës intensive dhe produktive të Akademisë ishte konkluzioni se botuesit, autorët dhe përkthyesit duhet të jenë një pasqyrë e thellë të kontekstin letrar në të cilin punojnë dhe, promovimi i veprave letrare, është kulmi i këtij procesi.

 

E dielë - 15 maj 2022 | Dita e Tretë


Aktivitetet e ditës së tretë të Akademisë u fokusuan në agjencitë letrare dhe paraqitjen e autorëve pjesëmarrës. Sesioni u drejtua nga Ivan Sršen (agjencia Sandorf, Kroaci).

Në pjesën e parë, Andrej Hočevar (Goga, Slloveni) dhe Ivan Sršen, bashkëbiseduan mbi përvojat e tyre në prezantimin e autorëve nga hapësira e ish-Jugosllavisë.


Në pjesën e dytë, Catherine Fragou, agjente letrare nga Greqia dhe Peter Bolza, agjent letrar nga Hungaria, ndanë pvrvojat e punës së tyre, duke u ndalur te për parakushtet kryesore për një përfaqësim sa më cilësor të shkrimtarëve që vijnë nga vendet "të vogla" dhe "gjuhë të vogla" në kontekstin letrar ndërkombëtar. Bolza theksoi se, kur bëhet fjalë për Hungarinë, veprat nga letërsia e vendeve fqinje janë kryesisht të përkthyera, ndërsa Catherine Fragou nënvizoi faktin se ndërtimi i një marrëdhënie cilësore mes autorit, agjentit letrar dhe shtëpisë botuese është një pjesë shumë e rëndësishme e procesit të prezantimit të autorit, për të mbërritur deri te botimi dhe më pas promovimi i veprës së tij.


Pjesa praktike e sesionit iu kushtua një punëtorie letrare në të cilën pjesëmarrësit e Akademisë krijuan një portofol të autores imagjinare Renata Stambolin dhe ua prezantuan atë botuesve imagjinarë në formën e një romani  imagjinar të titulluar "Yjet e Durmitorit".


Ushtrimi ishte mjaft I dobishëm,pasi parashtroi dhe shqyrtoi dilemat që kanë afaktorët  e ndryshëm të përfshirë në procesin letrar, duke theksuar e spikatur aspektet më të rëndësishme në paraqitjen e një vepre letrare nga vendet e Ballkanit përballë botuesve të huaj, mënyrat më të volitshme se si mund të botohen dhe promovohen, duke shitur të drejtat autoriale te agjencitë letrare. Më tej u krijuar një dialog mes pjesëmarrësve mbi interesin e përgjithshëm për autorët nga rajoni I Ballkanit dhe si mund të tërhiqrt vëmendja e një shtëpie të madhe botuese ndaj një vepre nga letërsia 'e vogël'.


E hënë - 16 maj | Dita Katërt

 

Dita e katërt  e Akademisë  Collider (Translations Collider Academy), e cila ka në fokus Menaxhimin Letrar dhe Promovimin përmes Përkthimit, iu kushtua politikave kulturore, diplomacisë kulturore dhe "eksportit" letrar .


Tematikat e ditës ishin: – Përvijime të politikave kulturore, diplomacisë kulturore,  "eksportit" letrar dhe një vështrim mbi rezultatet e ditës së dytë të Akademisë (nga Renata Zamida);  – Politika kulturore, diplomacia kulturore dhe "eksporti letrar: filozofia e mbështetjes publike të përkthimeve (paraqitur nga Renata Zamida); – Panel diskutimi mbi programet e mbështetjes publike (Andrej Lovsin, Fari Lacka, Yana Genova - moderatore Renata Zemida);  – Si të bëhesh "shkrimtar i huaj"?  (nga Ivana Bodrožić dhe dialog pyetje/përgjigje).


Fillimi i ditës së katërt të Akademisë iu kushtua temës së politikave kulturore të institucioneve dhe fondacioneve publike, që merren me ofrimin e mbështetjes sistematike kushtuar përkthimit, botimit dhe qarkullimit të veprave letrare. Në seancën e parë u theksua roli i ministrive të kulturës dhe agjencive kombëtare të librit, si aktorë kryesorë në krijimin e politikave kulturore publike cilësore.

Seanca online, e drejtuar nga Renata Zamida, ish-drejtoreshë e Agjencisë së Librit Publik  (Javna agencija za knjigo), shqyrtoi modelet e mbështetjes publike për përkthimin e veprave nga letërsitë kombëtare drejt gjuhëve të huaja, duke nënvizuar faktin se financat nuk janë të rëndësishme sa cilësia e mbështetjes ofruar nga palë të tjera të interesuara në procesin e botimit dhe promovimit të një vepre të caktuar letrare.


Andrej Lovšin (rrjeti Traduki) rishikoi rolin që ka luajtur ky network gjatë 10 viteve të fundit në procesin e mbështetjes së autorëve nga Europa Juglindore, proces ky që përfshin jo vetëm mbështetjen për botimin e përkthimeve, por edhe rezidencat letrare, pjesëmarrjen e organizuar në panairet e librit dhe mbështetjen për festivalet letrare në Rajon.


Fari Laçka (Qendra Kombëtare e Librit, Tiranë) vuri në dukje sfidat me të cilat përballet ky institucion kombëtar, lidhur me praninë e pamjaftueshme të përkthyesve cilësorë, që do të përkthenin nga shqipja drejt një gjuhe europiane, si dhe interesin e pamjaftueshëm të botuesve të huaj për letërsinë që shkruhet në gjuhën shqipe. Lacka vuri gjithashtu në dukje se Qendra është duke krijuar një strategji të re që, në të ardhmen, do e përqendrojë punën në zvogëlimin e këtyre dobësive.


Në gjysmën e dytë të programit të Akademisë, shkrimtarja Ivana Bodrožic (Kroaci) foli nga këndvështrimi i një autori. Ajo theksoi se është thuajse e pamundur që një autor të kalojë kufijtë e letërsisë së tij kombëtare pa mbështetje serioze institucionale, e cila duhet të plotësohet nga përkthyes cilësorë dhe agjentë të mirë letrarë.


E martë - 17 maj | Dita e Pestë


Dita e pestë dhe e fundit e Akademisë Translations Collider u drejtua nga Dea Vidović, Drejtore e Fondacionit Kultura Nova (Kroaci) dhe Kryetare e Rrjetit Tematik të Arteve dhe Kulturës Philea dhe Zëvendës-Kryetare e Bordit të ENCATC (Rrjeti Europian për menaxhimin e kulturës dhe politikave)).

Temat kryesore të diskutimit të saj ishin dialogu politik dhe hartimi i politikave kulturore gjithëpërfshirëse. Në pjesën e dytë të sesionit, ajo drejtoi punëtorinë 'Si t'i realizojmë gjërat frymëzuar nga thënia se 'gjithçka është e mundur'.


Në mbyllje të Akademisë u organizua prezantimi i Mbrëmjeve emblematike të Poezisë strugane nga drejtori i këtij aktiviteti Todorce Tasevski. Mbrëmjet e Poezisë së Strugës është festivali më i vjetër ndërkombëtar i poezisë në Maqedoninë e Veriut, i themeluar në vitin 1962 dhe ngjarja kryesore e jetës kulturore në qytetin e Strugës, ku u mbajt dhe sesioni i parë i Akademisë Translations Collider. Sesioni i dytë i tij do të zhvillohet në Shqipëri në vitin 2023.


Akademia Ndërkombëtare për Menaxhimin Letrar dhe Promovimin e Përkthimit është pjesë e projektit Balkan Translations Collider, i bashkëfinancuar nga programi Creative Europe i Bashkimit Europian    

 


Foto: Sonja Stavrova.


#CreativeEurope4Book

#BalkanTralnslationsCollider

#CreativeEurope4Book

#BalkanTralnslationsCollider


Për më shumë información klikoni në këtë link:


https://poeteka.blogspot.com

https://m.facebook.com/NextPageFoundation/albums/5339527456066398/


15 May 2022

Kronikë: Translations Collider Academy - Dita e dytë

Tema e ditës së dytë të Akademisë, 14 maj 2022, e cila u drejtua nga Diana Walters - eksperte dhe konsulente ndërkombëtare e trashëgimisë kulturore, ishte "Komunikimi Letrar Ndërkombëtar dhe Promovimi i Përkthimit". 

Sesionin e hapi shkrimtari i njohur Vladislav Bajac - drejtues i shtëpisë botuese "Geopoetika" dhe një profesionist me përvojë të gjerë në fushën e botimeve dhe të përkthimit. 
Në fjalën e tij, Bajac trajtoi çështje të faktorëve kryesorë dhe më domethënës, të cilët ndikojnë që autorët e "gjuhëve të vogla" të jenë të dukshëm në një kontekst më të gjerë kulturor.

Gjatë panelit të sesionit të dytë "Mapping the Field" u shtruan 3 pyetje të rëndësishme: 
1. Cilat janë përfitimet e një promovimi më gjerë të letërsisë së përkthyer nga gjuhët "të vogla"? 
2. Cilat janë pengesat për prodhimin dhe promovimin më të madh të letërsisë së përkthyer nga gjuhët e 'vogla'? 
3. Cilët janë aktorët/agjentët kryesorë të ndryshimit që mund të forcojnë leltërsinë e shkruar në "gjuhëte vogl"'?

Dita dytë e punimeve të "Balkan Collider Academi" - Struga, 13-18 maj 2022, përfundoi me sesion "Open Mic", gjatë së cilit u bënë prezantime të shkurtra nga pjesëmarrësit - Catherine Fragou, Ana Marija Grbić, Stanislava Nikolić Aras, Thanos Gogos, Rexhep Hida, Jasmina Topić, Dányi, Dániel, Irena Toci, Todora Radeva, Ivan Sršen, Manol, Rexhep Hida, Marija Dejanoviq, Sasho Ogenovski të cilët ndanë njohuritë dhe përvojat e tyre me kolegët dhe të pranishmit.

Një moment i rëndësishëm i ditës intensive dhe produktive të Akademisë ishte konkluzioni se botuesit, autorët dhe përkthyesit duhet të jenë një pasqyrë e thellë të kontekstin letrar në të cilin punojnë dhe, promovimi i veprave letrare, është kulmi i këtij procesi.

Për informaciones shtesë, mundo të klikoni në këtë link:


#CreativeEurope4Book
#BalkanTralnslationsCollider

Total Pageviews